Danh mục này sẽ tổng hợp một số cuốn sách hay tôi tâm đắc nhất về các lĩnh vực, chủ yếu về thương hiệu, marketing, tâm lý học. Hy vọng các bạn đọc cũng sẽ ưng ý, tìm được những sự đồng cảm hoặc đúc rút ra được những bài học cho riêng mình. 

Trong danh mục này, tôi sẽ sơ lược những nội dung đáng chú ý nhất của một cuốn sách hay, những vấn đề tôi đồng thuận hoặc chưa đồng thuận, một số quan điểm cá nhân sau khi đọc sách hoặc một số bài học kinh nghiệm rút ra và đánh giá tổng quan về cuốn sách theo quan điểm của tôi.

Các quan điểm trên là quan điểm cá nhân, mang tính chủ quan, tôi xin phép tiếp nhận nhưng không tranh luận về các quan điểm trái chiều.

3 cuốn sách về thương hiệu không thể bỏ qua

[Sưu tầm]

Những cuốn sách về thương hiệu

Những cuốn sách hay về thương hiệu? Tôi chọn 3 cuốn này trong số gần 29 cuốn về thương hiệu và marketing tôi đã đọc và áp dụng trong 15 năm làm nghề của mình.

Lý do đến tận thời điểm này tôi mới review kỹ vì tôi muốn có đủ thời kiểm nghiệm qua thực tế áp dụng các lý thuyết thương hiệu do các học giả nổi tiếng thế giới đúc kết đã đi vào cuộc sống của các doanh nghiệp Việt nam như thế nào. Tôi nhận thấy rằng các quy luật về xây dựng thương hiệu bên cạnh giá trị chung về nguyên lý đều có mức độ ứng dụng khác nhau tuỳ vào tính chất ngành nghề khác nhau: Bia Dung Quất, lọ nước hoa Miss Sài Gòn, chuỗi cafe Effoc, hãng hàng không VietJetAir, khu đô thị Ecopark, taxi Mai Linh, máy lọc nước Kangaroo, ngân hàng PvCombank, giống lúa Thaibinh Seed, gốm sứ Minh Long, trung tâm tiếng Anh Language Link…

Trong quá trình tư vấn cho những doanh nghiệp đủ mọi cấp độ quy mô và ngành nghề nêu trên tôi mới thấy sự cần thiết của một nền tảng phương pháp luận vững chắc đã được đúc kết qua những cuốn sách. Nhưng thấm thía hơn cả là về tính đa dạng về ứng dụng lý thuyết trong đời sống thực tế của doanh nghiệp.

3 cuốn sách này phù hợp để chia sẻ cho số đông, dù chưa phải là những cuốn sách làm nghề sâu nhất.

1. Định vị thương hiệu – cuộc chiến trong tâm trí khách hàng.

Positioning – the battle for your mind
Tác giả: Al Ries và Jack Trout

Sách Định vị thương hiệu - cuộc chiến trong tâm lý khách hàng

Sách Định vị thương hiệu – cuộc chiến trong tâm lý khách hàng

Kết luận quan trọng nhất của cả cuốn sách

Định vị thương hiệu không phải tạo ra những cái mới mà là tối ưu hoá những gì đã có trong tâm trí của khách hàng. Al Ries và Jack Trout dùng cụm từ “manipulate what’s already up there in the mind” để mô tả mục tiêu của định vị.

Điều tôi thích nhất

Phong cách viết ngắn gọn, súc tích và dễ hiểu. Những vấn đề học thuật được tác giả trình bày bằng ngôn ngữ phổ thông. Đặc biệt không có những đoạn dẫn dắt thừa thãi vốn hay gặp ở nhiều cuốn sách chuyên môn.

Điểm chưa rõ

Cuốn sách nhấn mạnh định vị thương hiệu xuất phát từ khách hàng. Tuy nhiên có một số trường hợp thương hiệu chi phối dẫn dắt khách hàng thay vì chỉ xoay quay nhận thức có sẵn của khách hàng. Cuốn sách không đề cập đến khía cạnh này.

Tính thực tiễn khi tôi áp dụng cho doanh nghiệp tôi sở hữu và cho khách hàng tôi tư vấn

Cuốn sách mang tính thực tiễn cao. Các quy luật về định vị đúng cho việc xây dựng thương hiệu của nhiều loại hình doanh nghiệp khác nhau tôi đã trải nghiệm: FMCG, bất động sản, bán lẻ, xây dựng, giáo dục, hàng không, tài chính ngân hàng và thậm chí cho tổ chức NGO

Ai nên đọc

Tất cả những ai làm nghề liên quan đến marketing nói chung, chủ doanh nghiệp và các quản trị viên về kinh doanh.

2. Khác biệt hay là chết

Differentiation or die
Tác giả: Jack Trout và Steve Rivkin

Sách Khác biệt hay là chết

Sách Khác biệt hay là chết

Kết luận quan trọng nhất của cả cuốn sách

Bất cứ sản phẩm dịch vụ nào cũng có thể khác biệt hoá. Vấn đề là cách thức tác động vào tâm trí khách hàng thay vì chỉ dựa vào khác biệt lý tính sẵn có của thương hiệu.

Điều tôi thích nhất

Cách nhìn đa chiều và biện chứng về chiến lược khác biệt hoá thương hiệu vốn trở nên hiệu quả khi các thương hiệu ngày càng trở nên giống nhau.

Tính thực tiễn khi tôi áp dụng

Khá nhiều tình huống thương hiệu không có trong cuốn sách. Các cách thức khác biệt hoá thương hiệu thực tế đa dạng hơn rất nhiều so với hơn mười phương pháp Jack Trout có đề cập (các phương pháp phổ biến nhất).

Ai nên đọc

Dân marketing nói chung. Sách viết khá cô đọng nên có thể khó hiểu cho những bạn chưa có trải nghiệm nhiều.

3. Hành trình biến thương hiệu thành biểu tượng

How brands become icon
Tác giả: Douglas B. Holt

Sách Hành trình biến thương hiệu thành biểu tượng

Sách Hành trình biến thương hiệu thành biểu tượng

Kết luận quan trọng nhất của cả cuốn sách

Mô hình xây dựng thương hiệu biểu tượng văn hoá hoàn toàn khác với mô hình định vị thương hiệu theo phong cách truyền thống. Mô hình này rất kén chọn và đòi hỏi thương hiệu hội tụ nhiều yếu tố nội tại và ngữ cảnh thích hợp. Khi đã thành biểu tượng, thương hiệu khó có thể bị bắt chước và có sức ảnh hưởng sâu rộng đến xu thế xã hội.

Điều tôi thích nhất

Đọc lần 1 tôi hầu như lơ mơ. Đọc lần 2 vẫn tiếp tục lơ mơ. Đọc lần 3 thấy vỡ nhiều điều thú vị. Đọc lần 4 phải thốt lên: quá hay. Sau đó đọc lại nhiều lẫn nữa mỗi lần nhớ ra đoạn nào đó.

Điều tôi không thích nhất

Với người theo trường phái đơn giản thứ phức tạp như tôi cuốn này đòi hỏi sự kiên nhẫn khủng khiếp khi đọc. Vẫn có thể viết dễ hiểu hơn.

Tính thực tiễn khi tôi áp dụng

Tôi chưa có cơ hội áp dụng tại Việt Nam vì thương hiệu biểu tượng quá kén về điều kiện. Đã gặp một case tư vấn cho ông lớn thương hiệu Việt gần gần giống nhưng quyết định thôi vì áp dụng phức tạp.

Ai nên đọc

Ai mê thương hiệu thì nên tìm hiểu. Bất cứ ai. Vì đọc để biết thế giới ngoài kia thật đa dạng. Ta vẫn chỉ mới ngoi ngóp khỏi bờ giếng làng.

Theo Nguyễn Đức Sơn

Xem thêm:

Top 11 cuốn sách hay nhất về thương hiệu dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ

Phát triển thương hiệu – Hiểu trước xây sau

Phát triển thương hiệu: Hiểu trước, xây sau

Xây dựng và phát triển thương hiệu là một trong những khía cạnh quan trọng nhất đối với mọi doanh nghiệp. Dù đó là doanh nghiệp lớn hay nhỏ, bán lẻ hay B2B. Chiến lược thương hiệu hiệu quả đem lại cho doanh nghiệp lợi thế lớn trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.

Phát triển thương hiệu: Hiểu trước, xây sau

Nike gia tăng giá trị của mình bằng hình thức chất lượng được thừa nhận bởi người nổi tiếng.

Nhưng “thương hiệu” thực ra là gì?

Với 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quảng cáo, đồng thời là nhà sáng lập và chủ tịch của trang LogoYes.com – trang web thiết kế logo theo mô hình do-it-yourself (tự tay làm lấy) đầu tiên trên thế giới, ông John Williams cho rằng, hiểu được tầm quan trọng của thuật ngữ “xây dựng thương hiệu” sẽ giúp bạn xây dựng thành công thương hiệu cho chính công ty mình.

Nói một cách đơn giản, thương hiệu chính là lời hứa của bạn đến khách hàng. Nó cho biết họ có thể trông đợi gì từ các sản phẩm và dịch vụ bạn cung cấp, và nó phân biệt bạn với các đối thủ khác. Thương hiệu lấy nguồn gốc từ câu hỏi: Bạn là ai? Bạn muốn trở thành người như thế nào? Và trong mắt mọi người, bạn như thế nào?

Liệu bạn có phải là người dám khác biệt đầy sáng tạo trong lĩnh vực mình hoạt động? Hay dày dạn kinh nghiệm và đáng tin cậy? Sản phẩm của bạn theo tiêu chí giá cao đi đôi với chất lượng, hay giá thấp nhưng mang lại giá trị cao? Bạn không thể chọn cả hai, bạn cũng không thể cung cấp tất cả mọi thứ. Việc bạn là ai dựa trên mức độ khách hàng mục tiêu muốn và cần gì ở bạn.

Nền tảng cho thương hiệu chính là logo. Từ trang web, bao bì đóng gói cho đến chất liệu quảng cáo, tất cả cần được tích hợp vào logo của doanh nghiệp, nhằm truyền tải thông điệp thương hiệu.

Chiến lược và giá trị thương hiệu

Chiến lược thương hiệu là xác định kế hoạch giao tiếp và truyền tải thông điệp thương hiệu với những câu hỏi: làm thế nào, cái gì, ở đâu, khi nào và tới ai. Việc bạn quảng cáo ở đâu là một phần trong chiến lược thương hiệu. Và kênh phân phối cũng là một phần của chiến lược đó. Khi đó, giao tiếp bằng trực quan hay qua lời nói cũng là một phần trong chiến lược.

Xây dựng thương hiệu nhất quán và mang tính chiến lược sẽ tạo ra một thương hiệu mạnh với giá trị cao. Với phần giá trị gia tăng thêm vào các sản phẩm hoặc dịch vụ của công ty, bạn có thể ra giá cao hơn so với những sản phẩm tương tự nhưng lại không có thương hiệu. Ví dụ điển hình là Coke và soda thông thường. Coca-Cola đã xây dựng được một thương hiệu có giá trị quá mạnh, vì thế sản phẩm của họ có giá cao hơn, và khách hàng phải trả phần cao hơn đó.

Giá trị gia tăng thực tế lên giá trị thương hiệu thường đi kèm dưới hình thức chất lượng được thừa nhận hoặc gắn kết tình cảm. Ví dụ như Nike, họ liên kết các sản phẩm của mình với các ngôi sao thể thao hàng đầu với mong muốn khách hàng từ việc yêu quý các vận động viên, sẽ thích luôn sản phẩm của họ. Giày của Nike bán chạy không chỉ đơn thuần nhờ tính năng.

Định nghĩa chính mình

Việc định nghĩa thương hiệu cũng giống như một cuộc hành trình kinh doanh tự khám phá, có thể đầy khó khăn, tốn thời gian và không dễ chịu chút nào. Nó cũng đòi hỏi ít nhất việc bạn có thể trả lời được các câu hỏi sau:

– Sứ mệnh của công ty là gì?

– Lợi ích và đặc điểm nổi bật của sản phẩm hoặc dịch vụ của công ty?

– Khách hàng và khách hàng tiềm năng nghĩ gì về công ty?

– Những phẩm chất nào công ty cần có?

Hãy tự mình nghiên cứu. Tìm hiểu nhu cầu, thói quen và mong muốn của khách hàng hiện tại và khách hàng tiềm năng. Đừng phụ thuộc vào những điều bạn cho rằng khách hàng nghĩ như vậy. Hãy thực sự biết họ nghĩ gì.

Vì việc xác định thương hiệu và phát triển chiến lược thương hiệu có thể trở nên vô cùng phức tạp, hãy tận dụng ý kiến chuyên môn từ nhóm tư vấn doanh nghiệp nhỏ phi lợi nhuận hoặc trung tâm phát triển doanh nghiệp nhỏ nào đó.

Một số cách để tiếp thị thương hiệu

Khi đã xác định được thương hiệu, làm sao để tiếp thị ra thế giới bên ngoài? Sau đây là một số lời khuyên đơn giản, nhưng đã được thời gian kiếm chứng:

– Tạo ra một logo tuyệt vời

Tạo ra nó và đặt nó ở khắp mọi nơi để tăng độ nhận diện thương hiệu.

– Viết lại thông điệp thương hiệu

Thông điệp chính bạn muốn truyền tải về thương hiệu của mình là gì? Mỗi nhân viên cần phải nhận thức được đặc trưng thương hiệu của mình.

– Tích hợp thương hiệu

Mở rộng thương hiệu đến mọi khía cạnh của doanh nghiệp, cách trả lời điện thoại, cách ăn mặc của bạn và nhân viên bán hàng khi gặp khách hàng, chữ ký trên email, tất cả mọi thứ.

– Tạo ra “tiếng nói” cho công ty mà có thể phản ánh đúng thương hiệu của bạn

Điều quan trọng là “tiếng nói” này cần được thể hiện trong các văn bản và kết hợp vào hình ảnh trực quan trên tất cả mọi nguyên vật liệu, dù trực tuyến hay ngoài đời thực. Thương hiệu của bạn có thân thiện với khách hàng? Hãy giao tiếp. Nó có thanh lịch? Hãy trang trọng hơn. Hãy phát triển tagline (một dạng slogan hoặc cụm từ ngắn gọn, dễ nhớ và sống động tóm tắt về một công ty hoặc một sản phẩm). Viết cái gì đó dễ nhớ, ý nghĩa và súc tích, giúp thể hiện được bản chất thương hiệu.

– Thiết kế biểu mẫu và tạo ra các tiêu chuẩn thương hiệu cho các tài liệu tiếp thị

Sử dụng cùng màu sắc, vị trí logo, cái nhìn và cảm nhận thông suốt. Bạn không cần phải cầu kỳ, nhưng hãy nhất quán.

– Hãy thành thật với thương hiệu

Khách hàng sẽ không quay trở lại hoặc giới thiệu người khác cho bạn nếu bạn không thực hiện được những điều mà thương hiệu của mình hứa hẹn.

– Hãy nhất quán

Vấn đề này liên quan đến tất cả các điều trên và là điểm lưu ý quan trọng nhất. Nếu bạn không làm được điều này, mọi nỗ lực thiết lập thương hiệu của bạn sẽ thất bại.

Theo Ngọc Diệp, Doanh nhân Sài Gòn

Xem thêm:

Thương hiệu và nhãn hiệu có gì khác nhau?

3 cuốn sách về thương hiệu không thể bỏ qua

Xây dựng chiến lược marketing và branding

Phải không em?

Anh ghét phải nghe giọng nói của em

Điều đó khiến anh yếu lòng hơn hẳn

Chẳng còn là một chàng trai cứng rắn

Như chiếc áo anh vẫn khoác thường ngày.

Anh cảm giác em vẫn ở đâu đây

Vẫn gục đầu vào lòng anh nũng nịu

Nhưng càng nghĩ anh càng thêm nặng trĩu

Những lời lẽ ngọt ngào, em cũng nói với bao người khác

Phải không em???

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Gió đổi chiều

Em và hắn

Buông tay

[Thơ chế] Làm thương hiệu cáo

CBM nổi gió, giám đốc truyền rằng.

Từng nghe:

Việc thương hiệu cốt ở logo
Slogan trước nghe phải được
Như CBM Team ta từ trước
Vốn đi làm thương hiệu đã lâu
Dự án lớn nhỏ đã tham gia
Cuộc thi quốc gia cũng triển
Từ IPC, Secret, Hành trình, Khởi nghiệp bao lần vang danh Thương Mại
Cùng Ngoại Thương, Kinh Tế, Tài Chính, Ngân hàng mỗi bên xưng bá một phương
Tuy nhân sự từng lúc khác nhau
Song hào kiệt thì thời nào cũng có.

Vậy nên:

Vinataba không đăng ký nên thất bại,
Trung Nguyên thích nổi phải dựa hơi (Starbucks)
Việc thương hiệu càng được quan tâm
Thương hiệu Quốc Gia thì ngày càng mạnh
Việc xưa xem xét,
Chứng cớ còn ghi.

Ta đây:

Nam Từ Liêm dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm chí lớn há mãi làm thuê
Muốn thương hiệu được cùng chúng bạn
Đau lòng nhức óc, chốc đà cũng mấy năm trời
Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối.
Quên ăn vì việc, sách thương hiệu nghiên cứu đã tinh,
Ngẫm trước đến nay, việc thương hiệu đắn đo càng kỹ.
Những trằn trọc trong cơn mộng mị,
Chỉ băn khoăn một nỗi đồ hồi
Vừa khi cờ nghĩa dấy lên,
Chính lúc kinh tế đang đà khủng hoảng.

Lại ngặt vì:

Tuấn kiệt như sao buổi sớm,
Nhân tài như lá mùa thu,
Việc gặp khách thiếu kẻ đở đần,
Xây chiến lược hiếm người bàn bạc,
Tấm lòng thương hiệu, vẫn đăm đăm muốn tiến về Đông,
Cỗ xe cầu hiền, thường chăm chắm còn dành phía tả.

Trọn hay:

Đem kiến thức để thắng xô bồ,
Lấy kinh nghiệm để thay cảm tính.
Trí tuệ Việt thiết kế nhận diện,
Trà Dương Anh đã định vị xong.
Sĩ khí đã hăng
Nhân viên càng mạnh….

Làm thương hiệu cáo (Chế Bình Ngô Đại Cáo)

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Gió đổi chiều

Em và hắn

Buông tay

Gió đổi chiều

Gió đổi chiều

Tóc xõa em bay

Em buông tay

Anh vẫn còn ở lại

Hoài thương mái tóc

Em không khóc

Để nước mắt vào trong

Anh đau nhói trong lòng

Nhưng cũng không hề khóc

Ta xa nhau trong một chiều đổi gió

Nắng nhẹ nhàng gõ từng nhịp qua vai

Muốn cùng em đi hết đoạn đường dài

Nhưng gió đổi chiều để hai ta xa mãi

Em dừng lại

Anh vẫn bước đi

Vì điều gì?

Vì một tương lai hai ta từng cùng vun đắp…

05/07/2015

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Em và hắn

Buông tay

Em và hắn

Hôm nay một chiều anh dạo phố

Chợt ngỡ ngàng thân quen bóng hình ai

Tay trong tay rảo chân bước miệt mài

Tự nghẹn ngào, là chính em… và hắn

Nụ cười em làm nửa chiều tỏa nắng

Còn nửa kia vắng lặng sự sững sờ

Anh quay đi, vẫn cố để thờ ơ

Viết dòng thơ dành tặng em và hắn…

28/06/2015

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Gió đổi chiều

Buông tay

Buông tay

Buông tay

Em buông tay thật sao?

Giấc mơ ngày nào, ta hằng mong vun đắp

Em buông tay, hay niềm tin đã tắt?

Hay sóng gió cuộc đời ngăn trở trái tim em

Em hãy nhìn và cảm nhận xem

Những câu chuyện tình yêu ngập tràn thế giới,

Nào phải lúc nào cũng được như mong đợi

Vậy mà em để khát vọng buông rơi…

Anh ngồi đây

Không còn em nữa ở trong đời

Anh sẽ xây tiếp những giấc mơ xưa cũ

Tình cảm ấy với anh chưa bao giờ là đủ…

Buông tay

Em buông tay thật sao?

23/06/2015

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Gió đổi chiều

Em và hắn

Biển lạ

Nhiều lần anh băn khoăn tự hỏi

Liệu em yêu có thích biển không?

Biển bao la những con sóng màu hồng

Như tình yêu của anh không thể mất.

Biển mênh mang vẫn bao hàm sự thật

Ánh nắng vàng trải rộng tới bờ xa.

Vẫn nhớ về những kỷ niệm chưa xa

Ngày nào đó, anh sẽ cùng em đi biển lạ…

Ngọc Anh Branding

Xem thêm:

Gió đổi chiều

Em và hắn

Buông tay

Phải không em