Bài viết

Trong nội dung tọa đàm “Cảm hứng nghề thương hiệu” do Khoa Marketing, trường Đại học Thương Mại kết hợp với Câu lạc bộ Nhà quản trị thương hiệu đồng tổ chức ngày 12/11/2020, tôi với vai trò là một trong các diễn giả có mặt chia sẻ cùng các bạn sinh viên. Nội dung chính của chủ đề tôi chia sẻ trong 15 phút trước khi đến phần thảo luận tập trung vào vấn đề “Học thương hiệu ra trường làm gì?”

Những vị trí công việc liên quan đến thương hiệu

Học thương hiệu ra trường sẽ làm ở những vị trí nào? Hầu hết những bạn sinh viên khi ra trường sẽ được làm ở rất nhiều các vị trí khác nhau. Học thương hiệu có thể ra trường khởi nghiệp, làm chuyên viên, thậm chí làm nhân viên bảo vệ. Nói cách khác, dù bạn học thương hiệu hay bạn học chuyên ngành gì đi nữa, đại học là nền tảng, bạn có thể sẽ/phải làm ở bất kỳ vị trí nào. Nhưng khi làm ở cùng một vị trí, những người có tư duy về thương hiệu sẽ làm việc theo những cách khác nhau.

Đơn cử như vị trí bảo vệ, các bạn có thấy các bác bảo vệ ở Điện Máy Xanh nhận được cực kỳ nhiều thiện cảm từ khách hàng, khi các bác luôn cẩn thận, nhiệt tình, dắt xe hộ khách hàng, che ô khi mưa, trải phủ yên xe khi nắng… Và sự thiện cảm ấy trở thành thiện cảm đối với toàn bộ Điện Máy Xanh. Đôi khi điểm tiếp xúc thương hiệu đầu tiên khi khách hàng đến một công ty, doanh nghiệp không phải là giám đốc, không phải là lễ tân, mà lại chính là nhân viên bảo vệ. Ấn tượng về điểm tiếp xúc này nhiều khi trở thành ấn tượng với toàn bộ công ty/doanh nghiệp. Bản thân tôi đã từng có bài viết về vấn đề này, các bạn có thể đọc lại tại Bệnh dịch vụ – khách hàng có nên chủ động đòi lại tiền thừa? Đó chỉ là một trong những ví dụ đơn giản nhất về cách mà một người học thương hiệu sẽ làm rất khác với đại đa số những người khác.

Còn xét về chuyên môn, nếu bạn may mắn được làm đúng chuyên ngành liên quan đến Branding và Marketing, có thể chia công việc thành 5 nhóm như sau:

  • Chuyên viên thương hiệu (Brand Executive) phụ trách chung, lập kế hoạch, chiến dịch, theo dõi triển khai… các đầu việc liên quan đến thương hiệu của doanh nghiệp. 
  • Truyền thông nội bộ (Internal Communication) phụ trách các hoạt động truyền thông nội bộ, xây dựng văn hóa công ty, theo dõi và hỗ trợ luồng thông tin nội bộ trong doanh nghiệp.
  • Quản trị nội dung và Quảng cáo (Content & Advertising) phụ trách sáng tạo nội dung và quảng cáo nội dung đó.
  • Thiết kế (Design & Media) thiết kế hệ thống nhận diện thương hiệu, các ấn phẩm, ứng dụng liên quan, làm video clip…
  • Tổ chức sự kiện (Event) tham gia lên kế hoạch, triển khai, báo cáo và tổ chức sự kiện.

Sự khác nhau giữa marketing & branding inhouse, client và agency

Như bạn có thể ở phần trên, có cực kỳ nhiều vị trí chuyên môn về branding nhưng mô hình hoạt động về branding ở mỗi doanh nghiệp lại khác nhau, điển hình là inhouse, client và agency

Sinh viên mới ra trường nên làm trong tập đoàn lớn hay công ty nhỏ?

Nội dung chi tiết sẽ cập nhật sau!

Thành công – từ khóa mỹ miều được tìm kiếm và hướng đến nhiều nhất trong giới trẻ hiện nay nói chung và sinh viên nói riêng, nội trong một tháng trở lại đây, tôi nhận được không dưới 300 câu hỏi và quan điểm về thành công khác nhau của các bạn sinh viên, trong đó hầu hết các bạn đều muốn biết “Công thức để thành công” là gì?

Thật ra, công thức thành công rất đơn giản, đó chính là Không có công thức nào cả. Hầu như không có thành công nào giống với thành công nào trong cuộc sống của chúng ta cả. Vì sao vậy? Đó là vì định nghĩa thành công của mỗi người đã khác nhau, có người thành công là nhà lầu xe hơi, có người thành công là sức khỏe, có người thành công lại là mái ấm gia đình. Hơn thế nữa, điểm bắt đầu và nguồn lực của mỗi chúng ta lại khác nhau, như vậy mục tiêu đã khác nhau, điểm bắt đầu đã khác nhau, nguồn lực cũng khác nhau luôn, vậy công thức chung nào cho hàng triệu “sự thành công” trên thế giới. Không, thành công không hề có công thức chung, nếu bạn hỏi tôi về công thức của thất bại thì tôi có thể nói rõ ràng cho bạn, vì người ta ít khi có những thành công giống nhau, nhưng lại hay thất bại vì những lý do giống nhau. Vậy, hy vọng đọc đến đây các bạn đã hiểu rằng, không có công thức chung nào cho sự thành công cả, chỉ có những câu chuyện thành công, và bạn học được gì từ những câu chuyện ấy, lại là việc của bạn.

Thời sinh viên của tôi cũng tạm gọi là thành công – đấy là theo cách nhìn chung của nhiều người, còn với cá nhân tôi có thành công hay không thì chỉ tôi mới biết, tuy nhiên tôi vẫn muốn chia sẻ câu chuyện của bản thân mình lên đây, để các bạn có thể nghe và học hỏi được điều gì đó. 

Điểm khời đầu của tôi không được “thành công” cho lắm, tôi trượt Đại học nguyện vọng 1 và phải lựa chọn các Phương án để xét nguyện vọng 2, và duyên số đã đến khi tôi quyết định nộp hồ sơ vào Chuyên ngành Quản trị thương hiệu của Đại học Thương Mại, một phần vì nó cũng hay, một phần là nếu tôi tốt nghiệp ngành này, tôi sẽ là khóa đầu tiên được đào tạo bài bản tại trường đại học về Thương hiệu trên cả Việt Nam. Một khi đã học về thương hiệu, tôi đã tự chắc chắn với bản thân rằng, sau này mình sẽ làm về thương hiệu. Từ đây, câu chuyện bắt đầu.

Năm thứ nhất, việc đầu tiên tôi chuẩn bị hành trang của mình là làm thẻ Thư viện quốc gia, hồi ấy có 60.000/năm, ngoài học trên trường, mỗi tháng, tôi cố dành ra khoảng hai ngày cuối tuần để lên thư viện đọc sách, tất cả sách về thương hiệu, tâm lý khách hàng, marketing hay truyền thông xã hội. Hết năm học thứ nhất, tôi tự tin các đầu sách về thương hiệu viết bằng Tiếng Việt, hoặc được dịch ra Tiếng Việt tôi đều đã đọc qua, tất nhiên là hồi ấy đầu sách chuyên môn chưa nhiều như bây giờ, chỉ khoảng hơn 30 đầu sách cơ bản, còn lại có rất nhiều sách với các ý trùng nhau. Đó chưa chắc đã là một quyết định hay, vì nếu bây giờ bạn hỏi tôi bạn có nên đọc nhiều sách như vậy không, chắc là tôi sẽ khuyên là không, vì sao ư? Vì kể cả tôi hồi đó, đọc thì nhiều nhưng ngấm chưa được bao nhiêu, đầu óc non nớt của một cậu sinh viên năm nhất chưa đủ tầm tư duy để thấm nhuần được những kiến thức khổng lồ như vậy. 

Để khắc phục điểm yếu này, ngay lập tức sang năm học thứ hai, tôi lập ra một sự án kinh doanh tài liệu chất lượng cao, mục tiêu chính là để áp dụng tất cả những gì tôi học được vào thực tế, từ chính sách sản phẩm, marketing, định vị khác biệt đến chăm sóc sau bán, phát triển hệ thống phân phối… Và bạn có tin không, 6 năm trôi qua rồi, dự án này vẫn đang mang lại nguồn thu ổn định cho tôi mỗi tháng, khi đó các kiến thức tôi đọc được hồi năm nhất trở nên rõ ràng, dễ hiểu và hữu ích hơn nhiều. Lúc này ngoài việc xây dựng quy chuẩn hệ thống để dự án tự chạy được, tôi bắt đầu tìm hiểu về thiết kế hệ thống nhận diện thương hiệu và các bài toán để phát triển thương hiệu, tôi bắt đầu đi làm dự án agency bên ngoài, đầu tiên là nhận lạm freelancer cho một vài agency về thương hiệu, sau khi đã xây dựng được hệ thống mối quan hệ nhất định và nâng kỹ năng của mình, tôi bắt đầu liên hệ trực tiếp được với khách hàng. À, một điều cực kỳ nên chú ý, tôi không làm tất cả một mình đâu nhé. Tôi xây dựng nên một nhóm làm việc cùng nhau, hồi đó tên là Kul Studies Group, hiện tại là “Tổ chức phát triển tài năng sinh viên – ICE Group”. Nếu bạn muốn đi nhanh, hay đi một mình, còn nếu bạn muốn đi xa, hãy đi cùng đồng đội.

Năm thứ ba và kỳ đầu tiên năm thứ tư, mục tiêu lúc này của tôi là làm đẹp CV để sau này tìm việc, vì tôi tự tin và kiến thức và kỹ năng của mình, nên tôi nói là “tìm việc” chứ không phải “xin việc” vì rõ ràng là tôi không cần phải đi xin việc làm, tôi tìm việc phù hợp với mình để gắn bó và cống hiến. Để làm được điều đó, tôi cùng các bạn trong nhóm đã tham gia các cuộc thi từ nhỏ đến lớn, IP Challenger của Đại học Ngoại Thương, Secret Brand của Học viện Ngân Hàng, Hành trình vì khát vọng Việt của Tập đoàn Trung Nguyên, Chương trình Khời nghiệp Quốc gia của VCCI tổ chức, trong tất cả các trận đánh, chúng tôi đều có những thành tựu nhất định được ghi nhận. và sang kỳ hai năm thứ tư, tôi vừa hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình, vừa đứng TOP 5 Chương trình đào tạo lãnh đạo nguồn của VNP Group, tôi đã tìm được công việc yêu thích của mình khi vẫn còn ngồi trên ghế nhà trường.

Trên đây là câu chuyện “thành công” của tôi, tôi tạm gọi là thành công vì tôi đã có trách nhiệm với đời sinh viên của mình, đã vạch ra kế hoạch từ đầu và luôn đi theo kế hoạch đó, nên tôi chẳng mấy khi bị lạc đường. Tôi hy vọng sau khi đọc những dòng tâm sự của tôi, bạn cũng sẽ tự rút ra được bài học nào đó, để hoạch định chiến lược của bản thân bạn, và một ngày đẹp trời nào đó, tôi nhận được tin nhắn “em cũng thành công rồi, anh Ngọc Anh ơi :)”

Ngọc Anh Branding,

 

larger_dyg1413514767

Một lần, mình nhận được một tin nhắn cụ thể từ một em sinh viên năm hai chuyên ngành quản trị thương hiệu, Đại học Thương Mại “Sinh viên năm hai như chúng em thì đã nên đi thực tập chưa?”. Nghĩ lại thấy thời gian qua cũng nhiều người hỏi mình thế mà chưa có thời gian nói cụ thể, hôm nay mình sẽ chém gió về vấn đề này vậy

Ừm, sinh viên năm hai đã nên đi thực tập chưa? Nên, mà cũng chưa nên. Tại sao nên? Bởi vì đi thực tập sẽ cho các em sinh viên rất nhiều kinh nghiệm thực tế, và tư duy thực tế, giúp các em biết áp dụng các kiến thức đã học trên giảng đường vào môi trường thực tế như thế nào. Nhiều người nói các nhà tuyển dụng bây giờ vô lý, sinh viên vừa ra trường đã đòi hỏi kinh nghiệm, mà không cho làm thì kinh nghiệm ở đâu ra… Xin thưa với các bạn luôn là đâu phải cứ ra trường đi làm người ta mới gọi là kinh nghiệm, các bạn tích lũy kinh nghiệm trong quá trình học được cơ mà, thay vì ngồi than vãn thì hãy nhớ câu “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”, sao mình không tích lũy kinh nghiệm từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường? Mà kinh nghiệm ở đâu ra, là lao đầu vào làm việc, thực tập. Ấy là cái “nên” nó ở chỗ ấy.

Vậy tại sao không nên? Bởi vì với các bạn sinh viên trẻ, nhiệt huyết có thừa nhưng kinh nghiệm và kỹ năng xác định công việc phù hợp còn hơi yếu, thì để tìm được một công việc mà tránh “tiền mất tật mang” cũng không phải đơn giản. Công nhận là đi làm, đi thực tập thì các em có kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm ấy có giúp gì được cho mục tiêu của các em không thì đó lại là một vấn đề khác. Nếu sau này các em có mục tiêu là về quê phát triển nông nghiệp thì rõ ràng bỏ thời gian, tâm sức để thực tập trong công ty sắt thép, bê tông rõ ràng là không đạt hiệu quả cao. Chưa kể đến trường hợp rơi vào kinh doanh đa cấp thì thôi rồi (không có ý gì với mấy thanh niên đa cấp đâu nhé ^^).

Vậy vấn đề ở đây là gì? Vấn đề là các em phải xác định thật rõ ràng mục tiêu dài hạn của các em là gì? Và dùng hết tài nguyên, công sức để làm, để thực tập CHỈ NHỮNG VIỆC PHỤC VỤ CHO MỤC TIÊU ẤY MÀ THÔI, tránh mất công, mất sức không cần thiết. Hơn nữa, khi các em xác định được mục tiêu rõ ràng và hết mình vì mục tiêu ấy, các em sẽ không bao giờ đi lạc đường.

Chúc các em thành công và tìm ra con đường của chính mình!

(Ngọc Anh Branding)

P/s: Bài viết theo quan điểm cá nhân, gạch đá xin nhận